{"id":7747,"date":"2020-03-09T13:01:01","date_gmt":"2020-03-09T10:01:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bonacibo.com\/xk\/?p=7747"},"modified":"2022-01-18T12:26:47","modified_gmt":"2022-01-18T09:26:47","slug":"sistemi-imunitar-i-forte","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bonacibo.com\/xk\/filozofia-jone-e-ushqimit\/sistemi-imunitar-i-forte\/","title":{"rendered":"Sistemi Imunitar i Fort\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Nd\u00ebrsa kafsh\u00ebt tona sht\u00ebpiake hyjn\u00eb n\u00eb bot\u00ebn e jashtme, ato ekspozohen ndaj nj\u00eb game t\u00eb gjer\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimesh t\u00eb reja s\u00ebmundjesh dhe infeksionesh. Shoq\u00ebrimi me kafsh\u00eb t\u00eb tjera dhe takimi me substanca t\u00eb huaja sfidojn\u00eb sistemin imunitar, por edhe e edukojn\u00eb at\u00eb. Vaksinat dhe barnat terapeutike ofrojn\u00eb mb\u00ebshtetje thelb\u00ebsore, megjithat\u00eb, dieta e kafsh\u00ebve tona luan nj\u00eb rol t\u00eb madh n\u00eb aft\u00ebsimin e tyre q\u00eb t\u00eb rezistojn\u00eb dhe t\u00eb kap\u00ebrcejn\u00eb vet\u00eb sfidat imune.<\/p>\n<h3>ADOLESHENCA<\/h3>\n<p>Rreziku m\u00eb i madh i infeksionit dhe s\u00ebmundjes ndodh menj\u00ebher\u00eb pas lindjes, pasi sistemi imunitar i trupit ende nuk \u00ebsht\u00eb zhvilluar dhe kafsh\u00ebt e porsalindura jan\u00eb t\u00eb ekspozuara ndaj sfidave t\u00eb reja.<\/p>\n<p>K\u00eblysh\u00ebt dhe kotelet lindin me nj\u00eb funksion imunitar baz\u00eb t\u00eb cilin e trash\u00ebgojn\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet antitrupave t\u00eb transmetuar nga n\u00ebnat e tyre gjat\u00eb shtatz\u00ebnis\u00eb. Kjo mb\u00ebshtetet m\u00eb tej nga imunoglobulinat e g\u00eblltitura nga qum\u00ebshti i n\u00ebn\u00ebs s\u00eb tyre. Kjo u jep atyre aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb luftuar sfidat fillestare nga viruset, bakteret dhe substancat e huaja.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, kjo mb\u00ebshtetje \u00ebsht\u00eb e shkurt\u00ebr dhe ata duhet t\u00eb zhvillojn\u00eb shpejt sistemin e tyre imunitar p\u00ebr t\u00eb luftuar sfidat e m\u00ebtejshme. K\u00eblysh\u00ebt dhe kotelet jan\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb prekshme gjat\u00eb k\u00ebsaj periudhe t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb imunitetit dhe ushqimi luan nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb krijimin e mekanizmave t\u00eb tyre t\u00eb rinj mbrojt\u00ebs.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<h3><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.bonacibo.com\/xk\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/BF-BS-01.jpg\" alt=\"\" width=\"370\" height=\"382\" \/><\/h3>\n<h3>BARRIERAT MBROJT\u00cbSE<\/h3>\n<p>Linja fillestare e mbrojtjes s\u00eb trupit \u00ebsht\u00eb sip\u00ebrfaqet e jashtme, t\u00eb tilla si l\u00ebkura dhe mukozat. T\u00eb dyja sigurojn\u00eb barriera mbrojt\u00ebse p\u00ebr t\u00eb penguar hyrjen e substancave t\u00eb d\u00ebmshme dhe jan\u00eb efektive n\u00eb zmbrapsjen e shumic\u00ebs s\u00eb baktereve dhe viruseve. Membranat e mukoz\u00ebs, t\u00eb tilla si ato q\u00eb gjenden n\u00eb mushk\u00ebri dhe n\u00eb traktin tret\u00ebs, lidhin substanca t\u00eb d\u00ebmshme dhe i pengojn\u00eb ato t\u00eb arrijn\u00eb n\u00eb gjak.<\/p>\n<p>Membranat p\u00ebrmbajn\u00eb gjithashtu qeliza q\u00eb synojn\u00eb dhe shkat\u00ebrrojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb specifike proteinat e huaja. \u00c7do prerje n\u00eb l\u00ebkur\u00eb ose d\u00ebmtim i k\u00ebtyre membranave mukoze mund t\u00eb lejoj\u00eb q\u00eb k\u00ebto baktere dhe proteina t\u00eb huaja t\u00eb hyjn\u00eb n\u00eb sistemin e qarkullimit t\u00eb gjakut, ku mund t\u00eb shumohen dhe krijojn\u00eb s\u00ebmundje dhe infeksion.<\/p>\n<p>L\u00ebnd\u00ebt ushqyese si zinku i keluar dhe biotina mund t\u00eb ndihmojn\u00eb n\u00eb ruajtjen e integritetit t\u00eb l\u00ebkur\u00ebs, nd\u00ebrsa prebiotik\u00ebt dhe fibrat funksionale, si MOS dhe psyllium, nxisin nj\u00eb mukoz\u00eb t\u00eb sh\u00ebndetshme t\u00eb zorr\u00ebve.<\/p>\n<h3>P\u00cbRGJIGJA IMUNETORE<\/h3>\n<p>Fagocitet e specializuar, t\u00eb quajtur makrofag\u00eb, jan\u00eb ushtar\u00ebt e k\u00ebmb\u00ebsoris\u00eb s\u00eb trupit q\u00eb ofrojn\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjigje fillestare ndaj infeksionit. Ato aktivizohen n\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb pranis\u00eb s\u00eb antigjeneve dhe sulmojn\u00eb dhe tresin pushtuesit e huaj, pas s\u00eb cil\u00ebs ato transportohen n\u00eb nyjet limfatike ku bashkohen me limfocitet B dhe T. Qelizat B m\u00eb pas fillojn\u00eb t\u00eb prodhojn\u00eb antitrupa specifik\u00eb kund\u00ebr antigjeneve ndaj t\u00eb cil\u00ebve trupi \u00ebsht\u00eb i ekspozuar. K\u00ebto antitrupa gjithashtu shkaktojn\u00eb p\u00ebrgjigje nga qelizat e tjera imune, duke i b\u00ebr\u00eb ato t\u00eb sulmojn\u00eb dhe t\u00eb vrasin bakteret nd\u00ebrhyr\u00ebse. Qelizat T ndihm\u00ebse veprojn\u00eb si sinjalizues p\u00ebr t\u00eb drejtuar antitrupat dhe qelizat T vras\u00ebse n\u00eb zon\u00ebn e infektuar. S\u00eb bashku, ky reaksion zinxhir siguron p\u00ebrgjigjen imune par\u00ebsore (t\u00eb lindur) dhe dyt\u00ebsore (p\u00ebrshtat\u00ebse).<\/p>\n<h3><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.bonacibo.com\/xk\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/BF-BS-02.jpg\" alt=\"\" width=\"369\" height=\"254\" \/><\/h3>\n<h3>INFLAMMACIONE<\/h3>\n<p>Kjo p\u00ebrgjigje inflamatore kontrollohet nga acidet yndyrore omega-6 dhe 3, t\u00eb cilat sigurohen kryesisht n\u00ebp\u00ebrmjet diet\u00ebs. Prandaj \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb sigurohet nj\u00eb furnizim i mir\u00eb dietik i t\u00eb dy acideve yndyrore, n\u00ebp\u00ebrmjet vajrave bimore dhe peshkut, p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur nj\u00eb p\u00ebrgjigje efektive inflamatore. P\u00ebrndryshe inflamacioni nuk mund t\u00eb kontrollohet, gj\u00eb q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsoj\u00eb m\u00eb tej infeksionin.<\/p>\n<h3>VITAMINA T\u00cb TRETSHME T\u00cb YNDYRAVE<\/h3>\n<p>K\u00ebto tre vitamina A, D dhe E t\u00eb tretshme n\u00eb yndyr\u00eb jan\u00eb thelb\u00ebsore p\u00ebr funksionimin e duhur t\u00eb sistemit imunitar. Vitamina A \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb funksionimin e fagociteve dhe aktivizimin e limfociteve T dhe B, dhe k\u00ebshtu \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsore p\u00ebr aft\u00ebsin\u00eb e trupit p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar nga k\u00ebrc\u00ebnimet e reja. \u00cbsht\u00eb gjithashtu thelb\u00ebsore p\u00ebr mir\u00ebmbajtjen e mukozave t\u00eb sh\u00ebndetshme, t\u00eb cilat jan\u00eb shtresa e par\u00eb e mbrojtjes s\u00eb trupit. Vitamina A n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi i shtohet diet\u00ebs p\u00ebr t\u00eb siguruar furnizim t\u00eb bollsh\u00ebm, por gjithashtu mund t\u00eb gjendet n\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00ebs t\u00eb till\u00eb si yndyrat shtazore dhe proteinat.<\/p>\n<p>Vitamina E \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vitamin\u00eb antioksiduese, e cila kryesisht ekziston n\u00eb muret qelizore, ku mbron qelizat nga n\u00ebnproduktet e d\u00ebmshme t\u00eb infeksioneve. \u00cbsht\u00eb gjithashtu i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb prodhimin dhe funksionimin e limfociteve, dhe nj\u00eb rritje e vitamin\u00ebs E dietike \u00ebsht\u00eb treguar se rrit nivelet e tyre.<\/p>\n<p>Vitamina D modulon aktivitetin e limfociteve T dhe B dhe qelizave t\u00eb tjera imune, p\u00ebr t\u00eb siguruar q\u00eb veprimet e tyre jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatshme dhe t\u00eb kontrolluara. Mungesa e vitamin\u00ebs D mund t\u00eb prodhoj\u00eb nj\u00eb sistem imunitar tep\u00ebr aktiv. \u00cbsht\u00eb gjithashtu i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr l\u00ebvizjen dhe sh\u00ebnjestrimin e makrofag\u00ebve, si dhe aft\u00ebsin\u00eb e tyre p\u00ebr t\u00eb luftuar baktere t\u00eb caktuara.<\/p>\n<h3>VITAMINA T\u00cb TRETSHME N\u00cb UJ\u00cb<\/h3>\n<p>Vitaminat B6, B12 dhe acidi folik jan\u00eb thelb\u00ebsore p\u00ebr metabolizmin dhe shum\u00ebzimin qelizor, dhe k\u00ebshtu jan\u00eb t\u00eb nevojshme p\u00ebr gjenerimin dhe aktivitetin e qelizave imune, si\u00e7 jan\u00eb fagocitet. Tiamina dhe vitamina B1 jan\u00eb gjithashtu t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr ruajtjen e barrierave t\u00eb jashtme t\u00eb trupit, dhe k\u00ebshtu ndihmojn\u00eb n\u00eb mbrojtjen kund\u00ebr infeksioneve fillestare. Vitamina C \u00ebsht\u00eb gjithashtu nj\u00eb vitamin\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr imunitetin. Veprimet e tij antioksidante, ve\u00e7an\u00ebrisht brenda qelizave t\u00eb bardha t\u00eb gjakut, ndihmojn\u00eb n\u00eb shkat\u00ebrrimin e baktereve t\u00eb huaja dhe nj\u00eb mang\u00ebsi \u00ebsht\u00eb lidhur me shtypjen e imunitetit.<\/p>\n<p>Qent\u00eb dhe macet e sh\u00ebndetshme jan\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb gjenerojn\u00eb mjaftuesh\u00ebm vitamin\u00eb C brenda trupit t\u00eb tyre, megjithat\u00eb, n\u00eb rast s\u00ebmundjeje ose rikuperimi, sinteza e saj mund t\u00eb d\u00ebmtohet dhe plot\u00ebsimi dietik mund t\u00eb jet\u00eb i dobish\u00ebm.<\/p>\n<h3>MINERALET<\/h3>\n<p>Pothuajse t\u00eb gjitha mineralet kontribuojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyre n\u00eb imunitetin e trupit. Hekuri, zinku, seleniumi dhe bakri jan\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm pasi ato jan\u00eb qendrore p\u00ebr nj\u00eb num\u00ebr enzimash antioksidante q\u00eb ndihmojn\u00eb n\u00eb mbrojtjen e trupit nga sulmi i radikul\u00ebs s\u00eb lir\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebto radikale t\u00eb lira, t\u00eb cilat jan\u00eb n\u00ebnprodukte natyrale t\u00eb metabolizmit, synojn\u00eb dhe d\u00ebmtojn\u00eb organet dhe indet e ndjeshme n\u00eb trup, si organet riprodhuese, zemr\u00ebn dhe trurin.<\/p>\n<p>Enzimat antioksidante neutralizojn\u00eb drejtp\u00ebrdrejt k\u00ebto substanca, si dhe mbrojn\u00eb organet dhe indet nga sulmet e m\u00ebtejshme. K\u00ebto minerale jan\u00eb gjithashtu pjes\u00eb e enzimave q\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjigjet imune par\u00ebsore dhe dyt\u00ebsore, dhe mungesa e tyre mund t\u00eb zvog\u00ebloj\u00eb efektivitetin e sistemit imunitar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nd\u00ebrsa kafsh\u00ebt tona sht\u00ebpiake hyjn\u00eb n\u00eb bot\u00ebn e jashtme, ato ekspozohen ndaj nj\u00eb game t\u00eb gjer\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimesh t\u00eb reja s\u00ebmundjesh dhe infeksionesh. Shoq\u00ebrimi me kafsh\u00eb t\u00eb tjera dhe takimi me substanca t\u00eb huaja sfidojn\u00eb sistemin imunitar, por edhe e edukojn\u00eb at\u00eb. Vaksinat dhe barnat terapeutike ofrojn\u00eb mb\u00ebshtetje thelb\u00ebsore, megjithat\u00eb, dieta e kafsh\u00ebve tona luan nj\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6857,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[764],"tags":[283,179,181,291,289,295,285,281,287,293],"class_list":["post-7747","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-filozofia-jone-e-ushqimit","tag-adolescence","tag-cat","tag-dog","tag-fat-soluble-vitamins","tag-inflammation","tag-minerals","tag-protective-barriers","tag-strong-immune-system","tag-the-immune-response","tag-water-soluble-vitamins"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bonacibo.com\/xk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7747","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bonacibo.com\/xk\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bonacibo.com\/xk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bonacibo.com\/xk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bonacibo.com\/xk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7747"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bonacibo.com\/xk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7747\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bonacibo.com\/xk\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6857"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bonacibo.com\/xk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7747"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bonacibo.com\/xk\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7747"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bonacibo.com\/xk\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7747"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}